Hướng dẫn thiết kế wed bằng php 2
LAÄP TRÌNH WEB ĐỘ NG VÔÙI PHP / MySQL ™ GUESTBOOK ™ CATALOG ™ FORUM ™ SHOPPING CART PHAÀN 2 Toáng Phöôùc Khaûi (toång hôïp& bieân dòch) ...
PHP / MySQL
™ GUESTBOOK
™ CATALOG
™ FORUM
™ SHOPPING CART
PHAÀN 2
Toáng Phöôùc Khaûi (toång hôïp& bieân dòch)
Phöông phaùp truy xuaát CSDL
MySQL
1- Töø Command Prompt
2- Baèng leänh PHP
3- Duøng phpMyadmin
Ñeå hieåu ñöôïc chöông naøy moät caùch roõ raøng, tröôùc tieân baïn caàn phaûi coù moät soá kieán thöùc cô
baûn veà Cô Sôû Döõ Lieäu quan heä. Neáu baïn ñaõ hoïc qua moät khoaù caên baûn veà MS Access trong
chöông trình ñaøo taïo chöùng chæ B chaúng haïn thì haún nhieân baïn coù theå tieáp tuïc. Coøn neáu nhö
baïn chöa bieát gì veà noù thì toâi seõ baøn ñeán noù trong phaàn Phuï Luïc cuûa giaùo trình naøy hoaëc baïn
coù theå tìm ngay moät taøi lieäu tham khaûo veà CSDL, deã nhaát laø taøi lieäu vaø MS Access ...
... Toâi chaéc raèng baây giôø baïn ñaõ coù kieán thöùc veà CSDL vaø hieåu bieát Table laø gì roài! Coù haøng
khoái coâng vieäc baïn seõ phaûi laøm vieäc ñoái vôùi caùc Table vaø baïn seõ ñöôïc höôùng daãn caën keõ
trong quyeån saùch naøy. Baïn seõ phaûi vöôït qua moät soá kieán thöùc veà noù ñeå môùi coù theå thaønh thaïo
trong thao taùc vôùi Table. Nhö baïn bieát ñaáy: Con ñöôøng ñi ñeán thaønh coâng khoâng coù traûi thaûm
saün ñaâu!
Neáu baïn ñaõ töøng laøm vieäc vôùi MS SQL Server hay Access chuùng ñeàu coù hoã trôï vieäc taïo CSDL
raát laø deã daøng vôùi giao dieän tröïc quan. Ñoái vôùi MySQL baïn cuõng coù theå söû duïng coâng cuï tröïc
quan ñoù laø phpMyadmin.
Tuy nhieân, baïn phaûi hoïc caùch thao taùc vôùi CSDL baèng doøng leänh, toâi chaéc raèng ñieàu naøy seõ
raát coù ích cho baïn. Muoán chöông trình cuûa baïn trong luùc chaïy thao taùc töï ñoäng vôùi CSDL thì
baïn caàn haøng taù leänh PHP/SQL ñeå thöïc hieän caùc yeâu caàu cuûa chöông trình.
Tröôùc khi chuùng ta taïo caùc table trong CSDL cuûa MySQL, coù moät vaøi thöù baïn caàn phaûi hieåu
roõ. Nhöõng khaùi nieäm cô baûn maø toâi saép giôùi thieäu sau ñaây raát quan troïng. Baïn haõy chaéc raèng
mình ñaõ naém kyõ veà chuùng tröôùc khi thöïc hieän vieäc thieát keá döõ lieäu.
Null
Vieäc ñaàu tieân baïn phaûi laøm trong vieäc thieát keá moät table laø quyeát ñònh xem moät field coù cho
pheùp giaù trò NULL hay khoâng.
Trong CSDL quan heä, giaù trò NULL cuûa moät field ñoàng nghóa vôùi noù coù theå chaáp nhaän khoâng
coù döõ lieäu trong ñoù. Neân nhôù raèng giaù trò NULL khaùc vôùi giaù trò cuûa moät chuoãi khoâng coù kyù
töï trong ñoù hoaëc soá coù giaù trò 0.
Ñoâi khi trong chöông trình, baïn seõ thöïc hieän moät soá ñoäng taùc so saùnh xem moät chuoãi naøo ñoù
coù chöùa giaù trò hay khoâng, noù coù theå laø moät caâu leänh IF. Xeùt moät ví duï PHP nhö sau:
$var //this is a variable used in the test
if ($var == “”)
{
echo “Var is an empty string”;
} else {
echo $var;
}
Neáu baïn thöïc hieän vieäc so saùnh xem giaù trò soá coù phaûi 0 hay khoâng thì cuõng thöïc hieän töông
töï.
Ñoäng taùc so saùnh treân seõ khoâng laøm vieäc ñöôïc ñoái vôùi giaù trò NULL. Baïn neân hieåu raèng
NULL laø khoâng chöùa baát kyø giaù trò gì trong ñoù, cho neân vieäc so saùnh trò khoâng mang yù nghóa
gì caû. Trong chöông 3 baïn seõ thaáy raèng ñoái vôùi giaù trò NULL ñoøi hoûi laäp trình vieân phaûi raát
caân nhaéc khi vieát leänh lieân keát table.
Trong leänh SELECT cuûa SQL, coù moät soá caùch ñeå baïn coù theå kieåm tra neáu nhö moät field
chöùa giaù trò NULL. Tröôùc heát baïn haõy söû duïng haøm Isnull(). Giaû söû tìm moät record trong
table maø giaù trò midle_name laø NULL, baïn coù theå söû duïng query sau:
select * from names where isnull(middle_name);
Hoaëc laáy caùc record maø middle_name khaùc NULL:
select * from names where !isnull(middle_name);
Baïn cuõng coù theå söû duïng is null vaø is not null:
select * from users were addr2 is null;
select * from users where addr2 is not null;
Ñeå roõ hôn, baïn haõy xem chuyeän gì xaûy ra khi toâi coá gaéng lieân keát hai table sau:
Khach_hang
ten ho_lot ba_xa
Trung Le Anh 1321
Khai Tong Phuoc Null
Hon_nhan
ba_xa ten ho_lot
1321 Diem Nguyen Thuy
Neáu baïn muoán tìm teân caùc khaùch haøng vaø teân nhöõng baø xaõ cuûa hoï, baïn seõ phaûi lieân keát 2
table naøy thoâng qua field ba_xa. (Xin baïn chôù lo laéng khi chöa hieåu veà cuù phaùp, baïn seõ hoïc
ngay ôû phaàn tieáp theo thoâi).
SELECT * FROM khach_hang, hon_nhan
WHERE khach_hang.ba_xa = hon_nhan.ba_xa
Vieäc thöïc hieän naøy chæ ñuùng ñoái vôùi Trung, nhöng seõ coù vaán ñeà ñoái vôùi Khai bôûi vì anh ta haõy
coøn ñoäc thaân vaø ba_xa cuûa anh ta laø NULL.
Trong chöông 3 baïn seõ khaûo saùt kyõ hôn veà vaán ñeà naøy.
Index
Ngöôøi ta noùi raèng öu ñieåm vöôït troäi cuûa Heä quaûn trò CSDL quan heä laø noù thöïc hieän caùc vieäc
tìm kieám hay saép xeáp nhöõng khoái löôïng döõ lieäu khoång loà moät caùch raát nhanh choùng. Sôû dó noù
thöïc hieän ñöôïc vieäc naøy laø do noù coù chöùa moät cô caáu löu tröõ döõ lieäu goïi laø INDEX.
INDEX cho pheùp database server taïo ñöôïc moät field ñaëc tröng tìm kieám vôùi toác ñoä khoù ngôø.
Caùc INDEX ñaëc bieät hoã trôï moät hoaëc moät nhoùm caùc record trong moät table chöùa soá löôïng lôùn
caùc record. Chuùng cuõng hoã trôï toác ñoä cho caùc haøm lieân keát hoaëc taùch nhoùm döõ lieäu nhö
min(), max(), baïn seõ tìm hieåu ôû Chöông 3.
Vôùi caùc tính naêng vöôït troäi naøy, taïi sao ngöôøi ta laïi khoâng taïo index trong taát caû caùc field cuûa
moät table? Coù moät soá ñieàu trôû ngaïi nhö sau: Thöù nhaát, index coù seõ laøm chaäm moät soá tieán
trình trong CSDL. Moãi laàn baûo trì caùc index Database Server phaûi maát khaù nhieàu thôøi gian.
Coù moät vaøi tröôøng hôïp chính caùc index laøm cho chuùng chaäm haún. Neáu nhö treân table cuûa baïn
taát caû caùc record ñeàu gioáng y nhö nhau thì khoâng coù lyù do gì ñeå baïn taïo index. Caùc index dö
thöøa chæ laøm cho toán theâm khoâng gian ñóa cuûa baïn maø thoâi.
Ñoái vôùi moät table coù gaén khoaù chính (primary key) thì thoâng thöôøng field coù khoaù naøy ñöôïc
duøng vaøo vieäc tìm kieám cho neân index seõ ñöôïc gaùn töï ñoäng treân field naøy.
Baïn seõ gaëp laïi raát nhieàu coâng vieäc taïo index ôû caùc phaàn tieáp theo sau.
Leänh CREATE Database
Tröôùc khi taïo ñöôïc moät Table thì ñieàu taát yeáu laø baïn phaûi taïo ñöôïc moät Database caùi ñaõ.
Vieäc naøy deã daøng vaø nhanh choùng thoâi. Leänh CREATE ñöôïc söû duïng nhö sau:
mysql> create database database_name;
Neáu nhö baïn thaéc maéc raèng sau khi taïo database noù seõ naèm ôû trong thö muïc naøo treân oå ñóa cuûa baïn thì baïn haõy
tìm trong ..\mysql\data xem coù khoâng.
Khi ñaët teân cho database, hay ñaët teân cho field vaø index gì ñaáy traùnh tröôøng traùnh tröôøng hôïp
ñaët nhöõng caùi teân khoù nhôù hoaëc deã bò laãn loän. Ñoái vôùi moät soá heä thoáng Unix chaúng haïn coù söï
phaân bieät chöõ HOA/thöôøng thì CSDL chaïy treân noù cuõng aûnh höôûng theo.
Baïn haõy choïn moät quy öôùc cho rieâng mình trong vieäc ñaët teân ñeå khoûi nhaàm laãn veà sau.
Chaúng haïn teân cuûa table vaø field ñeàu ñaët chöõ thöôøng chaúng haïn. Neân nhôù laø khoâng ñöôïc söû
duïng khoaûng traéng.
Baây giôø baïn tìm hieåu caû hai caùch taïo database: Caùch thöù nhaát taïo thuû coâng töø daáu nhaéc doøng
leänh DOS, caùch thöù hai söû duïng caùc leänh trong PHP.
Caùch thöù nhaát toâi ñaõ coù trình baøy ôû chöông giôùi thieäu vaø baïn ñaõ taïo moät database teân laø
guestbook. Cuù phaùp taïo nhö sau:
mysql> create database guestbook;
Caùch thöù hai laø söû duïng leänh trong PHP, baïn coù theå duøng haøm mysql_create_db() hoaëc
mysql_query(). Nhöng neân nhôù tröôùc khi taïo baïn phaûi thöïc hieän ñöôïc keát noái vôùi database
server.
$conn = mysql_connect(“localhost”,”username”, “password”)
or die (“Could not connect to localhost”);
mysql_create_db(“my_database”) or
die (“Could not create database”);
$string = “create database my_other_db”;
mysql_query($string) or
die(mysql_error());
Leänh USE Database
Sau khi ñaõ taïo ñöôïc moät database môùi trong database server baïn seõ baét ñaàu choïn noù ñeå söû
duïng cho coâng vieäc cuûa mình. Caùch thöïc hieän nhö sau:
1. Command Prompt:
mysql> use database_name;
2. Trong PHP:
$conn = mysql_connect(“localhost”,”username”, “password”)
or die (“Could not connect to localhost”);
mysql_select_db(“test”, $conn) or
die (“Could not select database”);
Leänh CREATE Table
Löu yù: Leänh naøy thöïc hieän sau khi ñaõ coù leänh CREATE Database.
Moät khi baïn ñaõ taïo vaø choïn database, vieäc tieáp theo laø taïo moät table. Baïn seõ söû duïng leänh
Create Table nhö sau:
create table table_name
(
column_1 column_type column_attributes,
column_2 column_type column_attributes,
primary key (column_name),
index index_name(column_name)
)
Ñoái vôùi thuoäc tính caùc field (coät) chuùng ta caàn baøn veà:
- null hoaëc not null
- default
Neáu baïn khoâng ñònh nghóa NULL hay NOT NULL thì NULL seõ ñöôïc choïn laøm giaù trò maëc
ñònh. Haõy xeùt ví duï sau:
create table topics2 (
topic_id integer not null auto_increment,
parent_id integer default 0 not null,
root_id integer default 0,
name varchar(255),
description text null,
create_dt timestamp,
modify_dt timestamp,
author varchar(255) null,
author_host varchar(255) null,
primary key(topic_id),
index my_index(parent_id))
Trong ví duï treân baïn taïo ra moät table coù teân topics2, coù taát caû 8 field vaø coù 2 index, moät
index cho khoaù chính vaø moät cho parent_id. Type cuûa caùc field treân laàn löôït laø integer,
varchar, text, timestamp. Giaù trò ñöùng sau defaul laø giaù trò maëc ñònh baïn gaùn cho moät oâ trong
record khi khoâng nhaäp lieäu vaøo.
Baây giôø chuùng ta aùp duïng caùc leänh naøy vaøo moät chöông trình PHP ñeå taïo table, haøm
mysql_query () ñöôïc söû duïng:
$conn = mysql_connect(“localhost”,”username”, “password”) or
die (“Could not connect to localhost”);
mysql_select_db(“test”, $conn) or
die(“could not select database”);
$query = “create table my_table (col_1 int not null primary key,
col_2 text)”;
mysql_query($query) or
die(mysql_error());
* Löu yù: username vaø password tuyø thuoäc vaøo MySQL cuûa baïn.Ví duï:
$conn = mysql_connect(“localhost”,”minhtrung”, “